วารสารวิจัย มข. ฉบับสาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
ISSN 2350-9767
ภาษาไทย | English

ปีที่ 1 ฉบับที่ 2 กรกฎาคม - กันยายน 2554

วิกฤติน้ำโขง : โอกาสทองของคนท้องถิ่นเมืองหนองคาย
Mekong crisis : an auspicious opportunity for Nong Khai locals
นิยม วงศ์พงษ์คำ
Niyom Wongphongkham

บทคัดย่อ

        การศึกษาเรื่องวิกฤติน้ำโขง ในมุมมอง โอกาสทองของคนท้องถิ่นเมืองหนองคาย ในครั้งนี้มุ่งหวังการศึกษาผลกระทบจากสภาวะวิกฤติน้ำโขงแห้งขอดในปี 2553 ต่อผู้คนในพื้นที่ริมฝั่งแม่น้ำโขงในเขตจังหวัดหนองคาย ซึ่งมีกระบวนการศึกษารวบรวมข้อมูลโดยวิธีการสำรวจ สังเกต รวมไปถึงการสัมภาษณ์ผู้คนในพื้นที่ที่เกี่ยวข้อง ผลการศึกษาพบว่า จากสภาวะการเกิดวิกฤติน้ำแห้งขอดมีระดับต่ำสุดถึง 0.32 เมตร ในปี 2553 ซึ่งต่ำกว่าปี 2538 คือ 0.33 เมตร จึงนับว่าเป็นวิกฤติน้ำโขงที่มีระดับต่ำสุดในรอบ 40 ปี วิกฤติครั้งนี้ส่งผลกระทบต่อผู้คนและพื้นที่ในจังหวัดหนองคายในด้านลบใน 3 ประการ คือ 1) ด้านสิ่งแวดล้อม 2) ด้านเศรษฐกิจ และ3) ด้านสังคมวัฒนธรรม แต่นอกจากด้านลบแล้วหากมองย้อนกลับไปในอีกมุมหนึ่งกลับพบว่าวิกฤติเหล่านี้ได้สร้างโอกาสและรายได้ให้กับอาชีพบางอาชีพอย่างเป็นกอบเป็นกำ เช่นอาชีพการบริการด้านการท่องเที่ยว ทั้งอาชีพเรือรับส่งนักท่องเที่ยว อาชีพร้อยพวงมาลัยเพื่อใช้เป็นเครื่องนมัสการ อาชีพค้าขายอาหาร อาชีพเช่าหวงยาง อาชีพด้านบริการอื่นๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับการท่องเที่ยว ซึ่งเห็นได้ชัดจากกรณีของหาดจอมมณีและพระธาตุหล้าหนอง ที่ได้รับอานิสงค์ ในการบริการนักท่องเที่ยว การขายอาหารหรือสิ่งของที่ระลึกให้แก่นักท่องเที่ยว โดยเฉพาะกรณีพระธาตุหล้าหนอง ที่ผู้คนท้องถิ่นอาศัยโอกาสในการสร้างรายได้ย่างเป็นกอบเป็นกำ จากอาชีพเรือบริการนำนักท่องเที่ยวนมัสการพระธาตุหล้าหนองพร้อมขายเครื่องนมัสการพระธาตุ ซึ่งถือได้ว่าเป็นโอกาสทองในการสร้างงานสร้างรายได้ให้แก่คนท้องถิ่นเมืองหนองคายในช่วงวิกฤติแม่น้ำโขงแห้งขอดนี้

Abstract

       The study of Mekong crisis: an auspicious opportunity for Nong Khai locals is aimed to study the impacts on the river’s low water level crisis in 2010 to the people living by the Mekong river side in Nong Khai province. The study process and data collection include exploration, observation, and interview of locals. From the study, it was found that the lowest water level was 0.32 meter in 2010, which was lower than in 1995 for about 0.33 meters. Therefore, the level in 2010 was considered as the river’s lowest water level in 40 years. This crisis caused 3 major negative impacts to the locals and areas in Nong Khai province, including the impacts on environment, economy, and society and culture. Besides the negatives, if looking back on another side of view, it was discovered that this crisis has caused the opportunity and income for some certain occupations. For example, the occupation of tourism service, tourist boat transportation, garland making, food vendor and service, tube rental, and other tourism related. The phenomena was clearly seen in Jom Manee Beach and Phra Thad Lah Nong in terms of gaining the good deeds in servicing, selling food or souvenirs to the tourists. Especially in the case of Phra Thad Lah Nong, the locals took this opportunity to generate substantial income from providing tourist boat services to visit and pay respect to Phra Thad Lah Nong, as well as selling flowers and implements of worship to the Buddha’s relics. This is held to be such an auspicious opportunity for Nong Khai locals in order to generate vocation and income during the Mekong River’s low water level.
คำสำคัญ:วิกฤติน้ำโขง, โอกาสทอง, คนท้องถิ่น
Keywords: Mekong Crisis, Auspicious Opportunity, Locals

กองบริหารงานวิจัย
อาคารสำนักงานอธิการบดี 2 ชั้น 2
มหาวิทยาลัยขอนแก่น
โทร. 0-4320-3178
E-mail: kkurj@kku.ac.th