วารสารวิจัย มข. ฉบับสาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
ISSN 2350-9767
ภาษาไทย | English

ปีที่ 1 ฉบับที่ 2 กรกฎาคม - กันยายน 2554

การเปลี่ยนแปลงสภาพอุตุ-อุทกวิทยาของลุ่มน้ำโขง
The Meteorology - hydrology change of the Mekong River Basin
วิเชียร ปลื้มกมล
Vichian Plermkamon

บทคัดย่อ

        แม่น้ำโขงเป็นแม่น้ำนานาชาติ เป็นแม่น้ำที่มีความหลากหลายทางชีวภาพมากแห่งหนึ่งของโลก แม่น้ำโขงมีการเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา โดยการเปลี่ยนแปลงนั้นมาจาก 2 สาเหตุหลักที่สำคัญคือการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติและการเปลี่ยนแปลงที่เกิดจากฝีมือมนุษย์ การเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติที่สำคัญได้แก่ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การเปลี่ยนแปลงนี้ทำให้ปริมาณหิมะทางตอนบนของลุ่มน้ำโขงลดลง เป็นผลให้ปริมาณน้ำท่าที่เกิดจากการละลายของธารน้ำแข็งมีปริมาณน้อยลง การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศยังอาจทำให้ฝนตกมีปริมาณน้อยลงหรือเพิ่มขึ้นได้ ส่งผลให้ปริมาณน้ำท่าในแม่น้ำโขงมีการเปลี่ยนแปลงตามไปด้วย การเปลี่ยนแปลงที่เกิดจากฝีมือมนุษย์นั้นได้แก่การสร้างเขื่อน การตัดไม้ทำลายป่า การเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินในลุ่มน้ำ ผลของการเปลี่ยนแปลงโดยฝีมือมนุษย์นี้ทำให้พฤติกรรมการไหลของน้ำในแม่น้ำโขงไม่เป็นไปตามธรรมชาติ ระดับน้ำมีการขึ้นลงอย่างไม่ปกติ มีการพังทลายของตลิ่งมากขึ้น และอาจทำให้เกิดน้ำท่วมหรือน้ำแล้งรุนแรงมากยิ่งขึ้น ผลของการเปลี่ยนแปลงจาก 2 สาเหตุหลักนี้ย่อมส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศของแม่น้ำโขงตั้งแต่ต้นน้ำถึงท้ายน้ำอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ และประชาชนที่อาศัยอยู่ตามสองฝั่งของแม่น้ำโขงย่อมได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงนี้เช่นเดียวกันทั้งทางด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม

Abstract

       The Mekong River, an international river is one of the largest and most biologically diverse ecosystems on Earth. It has changed over time according to two main causes; natural change and manmade change. The climate change is the major natural change. This change results in the amount of snow on the upper Mekong basin is decreased. As a result, runoff from the melting of the glaciers was lower. Climate change may also result in less or high rainfall. As a result, the amount of runoff in the river has changed as well. The manmade change consists of dam construction, deforestation, land use change in the watershed. The effect of these changes causes the flow behavior of the Mekong River no more naturally. The water level fluctuations are not normal. The riverbank erosion is increased and can cause more severe flooding or drought. The two main causes of these changes will inevitably affect the ecology of the Mekong River from upstream to downstream. The people who live along the banks of the Mekong River would be affected by this change, as well as economic, social and environment.
คำสำคัญ:แม่น้ำโขง การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ น้ำท่า
Keywords: Mekong River, climate change, runoff

กองบริหารงานวิจัย
อาคารสำนักงานอธิการบดี 2 ชั้น 2
มหาวิทยาลัยขอนแก่น
โทร. 0-4320-3178
E-mail: kkurj@kku.ac.th